للـه‌وا از اصیل ترین آلات موسیقی سنتی مازندران

تاریخ ارسال : سه شنبه یکم اردیبهشت ۱۳۹۴ - , در دسته بندی : با

 للـه‌وا

در فرهنگ موسیقی منطقه للـه‌وا سازی بادی از جنس نی است که در فرهنگ فارسی با عنوان نی چوپانی شناخته می‌شود. این ساز اختصاص به روابط و معیشت دامپروری داشته و نغمات مربوط به آن بازگوکننده‌ی مجموعه‌ی روابط و سازوکار معیشتی چوپانان و نیز آرمان‌ها و حرمان‌های آنان است. قدیمی‌ترین نغمات مربوط به این ساز مانند «سلک حال» اختصاص به جابه‌جایی، چرا و وصف دام دارد. بعدها برخی نغمات و قطعات مربوط به رپرتوار سرنا و قطعات موسیقی مراسمی مانند «رقص مقوم» و یا برخی الحان و نغمات آوازی همچون «کتولی» و «کل‌حال» نیز به مجموعه‌ی نغمات این ساز افزوده شدند. 

جایگاه تاریخی ـ اجتماعی للـه‌وا

للـه‌وا به دلیل فرم محتوایی و ساختاری تکه‌ها و قطعات مربوط به آن ریشه در تاریخ فرهنگی زندگی مردم منطقه دارد. قطعات قدیمی و اصیل این ساز عموماً از نگرشی طبیعت‌گرایانه برخوردارند. در جای جای ادبیات و فرهنگ شفاهی مازندران نام این ساز به چشم خورده و از موارد کاربرد و اهمیت آن یاد می‌شود.

 

مه یار اگه چپون نیه، من ونه خنه نشومبه

me yār age čapun niye, men vene Xene našumbe

ترجمه: یارم اگر چوپان نباشد به خانه‌اش نمی‌روم (با او ازدواج نمی‌کنم) 

                                                                       

…………………………….

ونه للـه چل مقوم نیه، من ونه خنه نشومبه

vene lale čel mequm niye, men vene Xene našumbe

ترجمه: اگر نی (للـه‌وا)ی او چهل مقام نباشد (ننوازد) به خانه‌اش نمی‌روم (با او ازدواج نمی‌کنم) 

للـه‌وا در بدو امر سازی مطلقاً چوپانی و واسطه‌ی ارتباط گالش‌ها و چوپان‌ها با احشام و طبیعت بود. بعدها این ساز در اعیاد، جشن‌ها، عروسی‌ها و مراسم ختنه‌سوران مورد استفاده قرار گرفت. مورد ویژه‌ی استفاده از این ساز هنگامی است که کسی مورد حمله‌ی پلنگ، ببر و یا گرگ قرار می‌گرفت و جراحاتی برمی‌داشت. اعضای خانواده‌ی فرد مجروح جهت پیشگیری از احساس تنهایی و یا به خواب رفتن بیمار از نوازنده‌ی للـه‌وا دعوت می‌نمودند تا بر بالین فرد مجروح حضور یافته و به صورت مداوم به نواختن ساز بپردازد. این عمل مانع از آن می‌شد تا بیمار به خواب عمیق فرو رفته و دچار کابوس شود. (گفتگوی حضوری با استاد حسین طیبی، سال ۱۳۶۴ ه‍ . ساری، راهبند سنگتراشان) 

h-tayebi

للـه‌وا هنوز هم از سازهای رایج بومی در سراسر البرز شمالی و جنوبی محسوب شده و در میان فرهنگ‌های مازندرانی، گیلی، تالشی، کومشی، طالقانی، الموتی و نیز برخی پاره‌فرهنگ‌های این ناحیه همچون سنگسری، افتری و سرخه‌ای مورد استفاده است. با این حال تحولات اجتماعی چند دهه‌ی گذشته و تغییر ساختار دامپروری سنتی در مازندران این ساز را در معرض منسوخ شدن قرار داده است.

از معروف‌ترین و فعال‌ترین نوازندگان حال حاضر للـه‌وا می‌توان از: استاد حسین طیبی، ابوالحسن خوشرو، ارسلان طیبی، نورا… علیزاده، نام برد.

 نوای آسمانی للـه وا را از اینجا بشنوید یا دانلود کنید:  

http://www.aparat.com/v/aNSu7 

لینک دانلود 

 http://hw5.asset.aparat.com/aparat-video/4ef9e84029590c839b82a0c2987582c7451897__73723.mp4 

 

نحوه‌ی نواختن للـه‌وا:

تولید نغمات بوسیله‌ی این ساز معمولاً پیوسته و به صورت (لگاتو Legāto) و بلاانقطاع می‌باشد. ساز مذکور به طور مورب در دست قرار گرفته و در افراد به اصطلاح راست دست در گوشه‌ی سمت چپ لب و در افراد چپ دست در گوشه‌ی سمت راست لب جای می‌گیرد. نوازندگان «للـه‌وا» با ارتعاش هوای درون ساز و تکنیک نفس برگردان در آن می‌دمند. در حالی که «نی» سنتی پس از قرار گرفتن لبه‌ی فوقانی ساز در میان دندان‌ها و دمیدن در آن به صدا درآمده و با توجه به باز بودن یک طرف دهان نوازنده؛ امکان تکنیک نفس برگردان میسر نیست. در برخی موارد یک واخوان صوتی مضاعف (آوازی) که توسط خود نوازنده‌ی ایجاد می‌شود، صدای «للـه‌وا» را همراهی می‌کند.

 

نحوه‌ی انگشت‌گذاری و دست گرفتن ساز:

برای کسانی که در اصطلاح راست‌دست هستند، «للـه‌وا» در گوشه‌ی سمت چپ لب قرار گرفته و گردن نوازنده تا حدودی به سمت راست متمایل گردیده و ساز به سمت چپ مایل می‌شود. در این حالت انگشت شصتِ دست راست روی سوراخ شماره‌ی شش و انگشت سبابه روی سوراخ شماره‌ی پنج و انگشت میانی روی سوراخ شماره‌ی چهار و انگشت بعدی روی سوراخ شماره‌ی سه و انگشت کوچک دست راست آزاد است.

در این وضعیّت انگشت شصتِ دستِ چپ به عنوان نگهدارنده‌ی ساز و انگشت سبابه‌ی دست چپ بر روی سوراخ شماره‌ی دو و انگشت میانی در نقش نگهدارنده‌ی ساز و انگشت بعدی روی سوراخ شماره‌ی یک و انگشت کوچک دست چپ نیز آزاد می‌باشد. به طوری که اگر کلیه‌ی انگشتان را از روی سوراخ‌های شماره‌ی یک الی شش برداریم، ساز از دست نوازنده نیفتاده و با اتکا به انگشتان نگهدارنده، آماده‌ی نواختن باشد.

همه‌ی عملیات فوق به عکس صورت می‌گیرد. اگر نوازنده‌ای در غیر از وضعیت و حالت توضیح داده شده اقدام به نواختن نماید (رعایت دستورالعمل دست راست و چپ) پس از مدتی اجرا، عضلات دست از ناحیه‌ی مچ و انگشتان دچار کشیدگی گردیده و در نتیجه قدرت مانور آنها کاهش می‌یابد. لازم به ذکر است که گردن نوازنده نمی‌بایست بیش از حد کج شود. لازم است تا هنرجویان و نوازندگان مبتدی در اوایل آموزش، تمرینات خود را در مقابل یک آینه‌ی قدی انجام دهند، تا پوزیسیون نوازنده براساس حالات توضیح داده شده، تثبیت گردیده و نوازنده با حالت درست‌ِ نواختن مأنوس شود. 

                                                                    منبع: کتاب آموزش لَله وا, رضا دیوسالار


تاریخ ارسال : شنبه شانزدهم اسفند ۱۳۹۳ - , در دسته بندی : با
رهی معیری

خیال انگیز

خیال‌انگیز و جان‌پرور چو بوی گل سراپایی

نداری غیر از این عیبی که می‌دانی که زیبایی


من از دلبستگیهای تو با آیینه دانستم

که بر دیدار طاقت سوز خود عاشق‌تر از مایی


به شمع و ماه حاجت نیست بزم عاشقانت را

تو شمع مجلس‌افروزی تو ماه مجلس‌آرایی


منم ابر و تویی گلبن که می‌خندی چو می‌گریم

تویی مهر و منم اختر که می‌میرم چو می‌آیی


مراد ما نجویی ورنه رندان هوس‌جو را

بهار شادی‌انگیزی حریف باده پیمایی


مه روشن میان اختران پنهان نمی‌ماند

میان شاخه‌های گل مشو پنهان که پیدایی


کسی از داغ و درد من نپرسد تا نپرسی تو

دلی بر حال زار من نبخشد تا نبخشایی


مرا گفتی: که از پیر خرد پرسم علاج خود

خرد منع من از عشق تو فرماید چه فرمایی


من آزرده‌دل را کس گره از کار نگشاید

مگر ای اشک غم امشب تو از دل عقده بگشایی


رهی تا وارهی از رنج هستی ترک هستی کن

که با این ناتوانیها به ترک جان توانایی


خبر ایسنا

تاریخ ارسال : سه شنبه پنجم اسفند ۱۳۹۳ - , در دسته بندی : با
http://www.isna.ir/fa/news/93120502678/-%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D8%B1-%D8%B7%D9%86%D8%B2-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%AF%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D9%88%D8%AF%DA%A9-%D9%88-%D9%86%D9%88%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86


آرتنا

تاریخ ارسال : یکشنبه پنجم بهمن ۱۳۹۳ - , در دسته بندی : با
 

بررسی تناسب محتوای قصه‏ ها در منابع مکتوب با ظرفیت ذهنی و نیازهای کودکان

خبرگزاری آرتنا: «علی مراد خرمی» معتقد است که مخاطبان اصلی کتاب‏های معروف قصه و افسانه در ادبیات رسمی کودکان نبوده‏اند؛ در واقع این آثار ارزشمند پندهایی هستند برای زمان بزرگ‌سالی فرزندان.

   http://artna.org/fa/news/view/20455/بررسی+تناسب+محتوای+قصه‏+ها+در+منابع+مکتوب+با+ظرفیت+ذهنی+و+نیازهای+کودکان


خبر خوب

تاریخ ارسال : سه شنبه نهم دی ۱۳۹۳ - , در دسته بندی : با
خبرگزاری ها

فکاهه هایی با نقاب طنز                  لینک مجله و مقاله           http://www.ketabmah.ir/PaperList2.aspx?id=9946&Magazineid=7

(مقاله من در نقد کتاب گردان قاطرچی‏ها)   به مرحله دوم جشنواره نقد کتاب راه یافت

 

خبرگزاری فارس: آثار راه یافته به مرحله دوم جشنواره نقد در گروه کودک اعلام شد لینک خبر http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=13931008000182



تازه ترین نوشتارها

» للـه‌وا از اصیل ترین آلات موسیقی سنتی مازندران ( سه شنبه یکم اردیبهشت ۱۳۹۴ )
» ( شنبه شانزدهم اسفند ۱۳۹۳ )
» خبر ایسنا ( سه شنبه پنجم اسفند ۱۳۹۳ )
» آرتنا ( یکشنبه پنجم بهمن ۱۳۹۳ )
» خبر خوب ( سه شنبه نهم دی ۱۳۹۳ )
» پیوندهای کریسمس و یلدا ( دوشنبه هشتم دی ۱۳۹۳ )
» شاهنامه قابليت تأمين محتواي رسانه‌ها را دارد ( دوشنبه دهم آذر ۱۳۹۳ )
» درست بگوییم- درست بنویسیبم3 ( جمعه سی ام آبان ۱۳۹۳ )
» درست بگوییم-درست بنویسیم(2) ( سه شنبه بیست و هفتم آبان ۱۳۹۳ )
» درست بنویسیم 1 ( دوشنبه بیست و ششم آبان ۱۳۹۳ )
» توصیف فردوسی از همسرهنرمندش ( سه شنبه بیستم آبان ۱۳۹۳ )
» ناهار یا نهار؟ ( سه شنبه ششم آبان ۱۳۹۳ )